Referenties onder controle
Hoe stelt u vast dat een bron bestaat en de eraan toegeschreven bewering daadwerkelijk ondersteunt?
1250 € per sessie, excl. btw
Samengevat
Ontdek in een halve dag van 3 uur hoe u een citaat controleert dat door AI is voorgesteld of in een nota is overgenomen. U leert het document terug te vinden, de bibliografische gegevens te vergelijken en de aangehaalde passage te onderzoeken, en vervolgens de bewijzen en beperkingen vast te leggen in een verificatiefiche.
Waarom deze opleiding?
Een verzorgd gepresenteerde referentie kan een onjuiste auteur, een onnauwkeurige titel of een verzonnen identificatiecode bevatten. Zelfs als een document bestaat, onderbouwt het niet noodzakelijk de bijbehorende bewering: de bron terugvinden en het gebruik ervan controleren zijn twee afzonderlijke controles. AI kan helpen een referentie op te splitsen en zoekopdrachten voor te stellen, maar het antwoord vormt geen bewijs. De opleiding leert u terug te keren naar het raadpleegbare document, de relevante passage aan te duiden en expliciet te maken wat onzeker blijft. Doorlopende casus: De fictieve organisatie Avelune Documentation bereidt een nota over digitaal lezen voor. Het ontwerp bevat drie referenties: een getrouw citaat, een onjuiste toeschrijving en een referentie die niet terug te vinden is in het verstrekte dossier. De deelnemers moeten beslissen welke ze behouden, corrigeren of als niet geverifieerd aanduiden. Toepassing op het werk: Neem na de sessie een niet-gevoelige referentie uit een werknota, pas de controlefiche toe en laat de conclusie nalezen door een collega. Bewaar het spoor van zoekopdrachten zonder resultaat, in plaats van het ontbreken van een resultaat als bewijs van niet-bestaan te beschouwen.
De doelstellingen van deze opleiding
- De bibliografische gegevens herkennen die nodig zijn om een bron terug te vinden.
- Zoekopdrachten formuleren op basis van een titel, auteur of identificatiecode.
- De opgegeven referentie vergelijken met de gegevens in het teruggevonden document.
- Een bewering toetsen aan de oorspronkelijke passage en de context ervan.
- Een verificatieconclusie schrijven die onderbouwd is met raadpleegbare bewijsstukken.
Voor wie en met welke voorkennis?
Betrokken rollen en taken
- Assistenten en documentatiemedewerkers die nota’s met bronvermeldingen nalezen.
- Wie af en toe syntheses schrijft en door AI voorgestelde referenties wil controleren.
Vereiste voorkennis
- Geen voorkennis van AI vereist.
- Een document kunnen openen, een browser kunnen gebruiken en een link kunnen kopiëren.
Waaraan u werkt
Een citaat ontleden
Doel: Bepalen wat gecontroleerd moet worden. Auteur, titel, jaar, publicatiemedium, paginering, URL en identificatiecode; verschil tussen een geloofwaardige indruk en documentair bewijs.
Het document terugvinden
Doel: Een traceerbare zoekopdracht opbouwen. Zoeken op exacte titel, varianten en auteur; een catalogus of de website van de uitgever raadplegen; beperkingen van resultaten en defecte links.
Verder lezen dan het fragment
Doel: Bepalen of de bron de gekozen formulering ondersteunt. Exact citaat, parafrase, context, voorbehouden en documentversie; waarom een samenvatting niet volstaat om een ontoegankelijke passage te valideren.
Conclusies trekken zonder te stellige uitspraken
Doel: Een begrijpelijke beslissing over de bronnen formuleren. Verificatiestatussen, correctie van een toeschrijving en formulering van onzekerheid; bewaring van bewijsstukken.
Wat u meeneemt
- Tabel met de ontleding van de drie referenties.
- Logboek van de zoekopdrachten en geraadpleegde documenten.
- Verificatiefiches met onderbouwende fragmenten.
- Gecorrigeerde nota met expliciete voorbehouden over de bronnen.
Methode en evaluatie
- Korte toelichtingen, onmiddellijk gevolgd door oefeningen op de doorlopende casus.
- Individueel werk, gevolgd door werk in duo’s, waarbij deelnemers elkaars resultaten nalezen.
- Begeleide groepsbespreking: wat werkt, wat gecorrigeerd moet worden en wat een menselijke beslissing blijft.
- Voorbereiding: Zorg voor toegang tot de tools die de organisatie toestaat; er worden geen vertrouwelijke documenten aan AI doorgegeven. Bereid een fictief of geanonimiseerd opleidingsdossier voor met een ontwerptekst, referenties, voorbeelddocumenten en een afzonderlijke modeloplossing.
Observeerbare criteria: De beschikbare auteurs, titels, publicatiemedia en identificatiecodes worden vergeleken zonder ontbrekende velden met verzonnen gegevens aan te vullen. ; Elke conclusie verwijst naar een geraadpleegd document en een precieze locatie, of vermeldt dat toegang ontbreekt. ; De controle maakt onderscheid tussen het bestaan van het document en de onderbouwing van de bewering. ; Elke referentie krijgt een gemotiveerde status: geverifieerd, te corrigeren of niet geverifieerd. ; Bij het nalezen worden de onderbouwde conclusies en de resterende fouten geteld door vergelijking met de modeloplossing..
Veelgestelde vragen
Volstaat een bevestigend antwoord van AI?
Nee. U moet een bron raadplegen en de gegevens daarin controleren.
Wat doet u als de volledige tekst niet toegankelijk is?
Maak onderscheid tussen bevestigde metadata en niet-geverifieerde inhoud en vermeld de toegangsbeperking.
Is een onvindbare referentie noodzakelijkerwijs verzonnen?
Nee. Leg de uitgevoerde zoekopdrachten vast en behoud de status niet geverifieerd.
Is een AI-assistent met internettoegang nodig?
Nee. Met het verstrekte dossier kunt u de oefeningen uitvoeren; extern zoeken hangt af van de toegestane toegang.
Laatst bijgewerkt: